• ความรู้เกี่ยวกับนาฬิกา

แสงสว่างแห่งเวลา: พรายน้ำนาฬิกาคืออะไร? และมีความสำคัญอย่างไรบ้าง?

24 ก.ค. 2025

แสงสว่างแห่งเวลา: พรายน้ำนาฬิกาคืออะไร? และมีความสำคัญอย่างไรบ้าง? - Cortina Watch Thailand

พรายน้ำ (Watch lume) คือหนึ่งในฟีเจอร์การบอกเวลาที่เหมาะสมกับการใช้งานจริงและน่าสนใจมากที่สุดในโลกของการผลิตนาฬิกายุคใหม่ ไม่ว่าคุณจะดำดิ่งลึกลงไปใต้ท้องทะเล หรือดูเวลาในโรงหนังที่มืด พรายน้ำใช้ให้คุณสามารถบอกเวลาได้อย่างชัดเจนเพียงแค่เหลือบมอง และยังเป็นสิ่งที่บอกถึงคุณภาพของนาฬิกาได้อีกด้วย

เป็นที่ชื่นชอบในเหล่านักดำน้ำ ทหาร นักสะสม และผู้ที่สวมใส่นาฬิกาทุกวัน พรายน้ำมักพบได้เป็นส่วนใหญ่ในนาฬิการุ่นสปอร์ตและรุ่นดำน้ำ และที่มากไปกว่าการใช้งานของมัน ยังเป็นหนึ่งในเกณฑ์ที่ใช้วัดงานฝีมือและประสิทธิภาพในการทำงาน

และต้องขอบคุณนวัตกรรมอย่าง Super-LumiNova และ Chromalight ที่ทำให้วัสดุพรายน้ำสว่าง ปลอดภัย และมีอายุการใช้งานที่ยาวนานยิ่งขึ้น แต่พรายน้ำที่ว่านี้ใช้งานอย่างไรกันแน่? และจะสว่างได้นานแค่ไหน และผลิตมาจากอะไร ในบทความนี้เราจะพาคุณไปค้นหาความหมาย เบื้องหลังเชิงวิทยาศาสตร์ อายุการใช้งานของพรายน้ำในนาฬิกา และเหตุผลที่ทำให้มันยังคงเป็นสัญลักษณ์อันเรืองรองของการผลิตนาฬิกา

พรายน้ำนาฬิกาคืออะไร และทำงานอย่างไร?

พรายน้ำนาฬิกาคือวัตถุเรืองแสงที่ใช้ในส่วนเฉพาะของนาฬิกา เช่นเข็มบอกเวลา หรือขอบตัวเรือน โดยวัตถุประสงค์ของมันนั้นตรงไปตรงมา เพื่อช่วยให้อ่านเวลาที่มืดได้ง่ายยิ่งขึ้น แต่มากไปกว่าการใช้งาน พรายน้ำกลายเป็นสัญลักษณ์การออกแบบของนาฬิกาหลายแบรนด์ ที่ต้องการสร้างจุดเด่นให้ตัวเองผ่านการเรืองแสง แพทเทิร์น และความเข้มของแสง

พรายน้ำยุคใหม่ โดยปกติจะผลิตขึ้นจาก photoluminescent pigments เช่น Super-LumiNova หรือ Chromalight ที่มีความปลอดภัย ไม่มีสารกัมมันตรังสี ในขณะที่นาฬิการุ่นก่อน ๆ บางครั้งมีการใช้สารที่มีความเกี่ยวข้องกับสารกัมมันตรังสี เช่น เรเดียม หรือ ทริเทียม ซึ่งล้วนเป็นสารที่ปัจจุบันเลิกใช้งานแล้วเพราะความกังวลเกี่ยวกับสุขภาพ

พรายน้ำนาฬิกาทำงานอย่างไร?

พรายน้ำจะเก็บพลังงานและปล่อยออกมาผ่านแสงที่มองเห็นได้ อย่างไรก็ตาม เทคโนโลยีพรายน้ำแต่ละรูปแบบจะแตกต่างกัน โดยมีสองประเภทหลักคือ Photoluminescence ที่ใช้กันอย่างแพร่หลายในปัจจุบัน และ Radioluminescence ที่มักพบในรุ่นวินเทจหรือโมเดลที่ผลิตขึ้นเพื่อทหาร

Photoluminescence ในนาฬิกายุคใหม่

Credit: Bell & Ross

Photoluminescence ในนาฬิกายุคใหม่

นาฬิกาส่วนใหญ่ในปัจจุบันเลือกใช้ Photoluminescent pigments ที่ดูดซับแสงจากพระอาทิตย์หรือแสงจากหลอดไฟทั่วไป และปล่อยแสงที่ดูดซับไว้ออกมาเมื่อเข้าสู่ที่มืด ขั้นตอนนี้เกิดขึ้นจากการที่อิเล็กตรอนในเม็ดสีได้รับพลังงานและปล่อยออกมาเมื่อกลับสู่สภาพปกติ

หลังจากอยู่ในพื้นที่ที่มีแสงสว่างไม่กี่นาที นาฬิกาที่มี photoluminescent จะปล่อยแสงสว่างอ่อน ๆ เป็นระยะเวลาหลายชั่วโมง ซึ่งความสว่างและระยะเวลาจะขึ้นอยู่กับคุณภาพของวัตถุเรืองแสงที่ใช้ ความหนา และความเข้มข้นของแสงที่ได้รับ

วัตถุอย่าง Super-LumiNova และ Chromalight ไม่เพียงแค่มีประสิทธิภาพเพียงอย่างเดียว แต่ยังไม่เป็นพิษ โดยในส่วนของ Super-LumiNova ผลิตจาก สตรอนเชียมอะลูมิเนต (Strontium Aluminate) สารประกอบที่มีส่วนของเซรามิก โดดเด่นในด้านความทนทาน และแสงสว่าง ซึ่งเม็ดสีเหล่านี้จะลงสีหลายชั้นเพื่อเพิ่มความเข้มข้นและความยาวนานในการให้แสงสว่าง

Radioluminescence ในนาฬิการุ่นเก่า

Credit: OMEGA

Radioluminescence ในนาฬิการุ่นเก่า

ก่อนที่จะมีเทคโนโลยี Photoluminescent นาฬิกาส่วนใหญ่ยังคงใช้สารกัมมันตรังสีในการสร้างแสงสว่างให้นาฬิกา โดยเรเดียมจะใช้ในช่วงต้นศตวรรษที่ 20 ที่มอบแสดงสว่างจากฤทธิ์กัมมันตรังสี ซึ่งส่งผลเสียอย่างรุนแรงต่อสุขภาพ

ถัดมาจึงมีการใช้ ทริเทียม (Tritium) เป็นตัวเลือกที่ปลอดภัยกว่า เปล่งสายน้อยกว่าเล็กน้อย แต่ให้แสงสว่างยาวนานโดยที่ไม่เป็นอันตรายเท่าเรเดียม ซึ่งในปัจจุบันก็ยังมีการใช้ทริเทียมในนาฬิกาทหารหรือนาฬิกาที่เน้นการใช้งาน แต่ก็ถูกแทนที่ด้วยพรายน้ำยุคใหม่ด้วยเหตุผลด้านกฎหมายและความปลอดภัย

พรายน้ำนาฬิกาเรืองแสงได้นานแค่ไหน?

ระยะเวลาที่พรายน้ำเรืองแสงแตกต่างกันขึ้นอยู่กับประเภทของพรายน้ำ และเก็บสะสมพลังงานได้ดีแค่ไหน หากเป็นนาฬิกาที่ใช้พรายน้ำแบบ Photoluminescent จะเรืองแสงได้เต็มที่เป็นระยะเวลา 15-30 นาทีหลังจากที่สะสมพลังงานแล้ว หลังจากนั้นความเข้มข้นจะค่อย ๆ ลดน้อยลง แต่ยังคงสามารถมองเห็นได้ในที่มืด ยาวนาน 8 ชั่วโมง โดยเฉพาะวัสดุคุณภาพสูงและมีการใส่พรายน้ำในจำนวนที่เยอะ

ในส่วนของพรายน้ำที่ใช้ทริเทียมจะเรืองแสงได้ยาวนาน 25 ปี เพราะพรายน้ำประเภทนี้ไม่จำเป็นต้องเก็บสะสมพลังงาน อย่างไรก็ตามความสว่างจะค่อย ๆ ลดลงมากกว่า photoluminescent

สรุปคือระยะเวลาในการเรืองแสงมีปัจจัยหลักดังนี้

  • ประเภทของพรายน้ำ (e.g., Super-LumiNova vs Chromalight)
  • ความหนาในการใส่พรายน้ำ
  • ระยะเวลาและความเข้มข้นที่ได้จากแสงแดด
  • อายุของนาฬิกาและการดูแล
พรายน้ำของนาฬิกามีวันเสื่อมหรือจางไปตามระยะเวลาการใช้งานหรือไม่?

Credit: OMEGA

พรายน้ำของนาฬิกามีวันเสื่อมหรือจางไปตามระยะเวลาการใช้งานหรือไม่?

พรายน้ำมีอายุการใช้งานที่สามารถเสื่อมสภาพหรือจางลงได้ ทั้งนี้สาเหตุและระยะเวลาขึ้นอยู่กับประเภทของพรายน้ำ หากเป็น Photoluminescent ที่ได้รับการดูแลอย่างดี จะสามารถอยู่ได้นานกว่า 10 ปี โดยไม่เสื่อมสภาพ อย่างไรก็ตามหากสัมผัสกับความชื้น ฝุ่น หรือสารเคมีสำหรับทำความสะอาด เม็ดสีบนพรายน้ำก็จะเสื่อมอายุไวขึ้น

สำหรับทริเทียม ส่วนใหญ่จะบรรจุในแก้วชนิดพิเศษ เรืองแสงได้ชัดเจนแต่จะค่อย ๆ จางลงเมื่อเวลาผ่านไปหลายปีจากการสลายตัวของสารกัมมันตรังสี โดยปกติจะต้องทำการเติมพรายน้ำทริเทียมทุก ๆ 10-25 ปี ขึ้นอยู่กับการใช้งานในช่วงแรก

หน้าปัดนาฬิกาวินเทจที่ใช้เรเดียมที่เลิกผลิตแล้ว ไม่เพียงแค่จางลงตามเวลา แต่ยังเป็นอันตรายต่อร่างกายอีกด้วย นักสะสมนาฬิกาเหล่านี้ต้องดูแลนาฬิกาเป็นพิเศษ และหากต้องการตรวจเช็กนาฬิกา หรือเติมพรายน้ำต้องนำนาฬิกาให้ผู้เชี่ยวชาญดูแลเท่านั้น

วิธีการคงอายุการใช้งานของพรายน้ำนาฬิกา

  • ไม่ควรให้นาฬิกาสัมผัสกับสภาพอากาศที่เลวร้าย
  • นาฬิกาต้องแห้งและสะอาดอยู่เสมอ
  • ให้นาฬิกาได้สัมผัสกับแสง โดยเฉพาะนาฬิกา photoluminescent
  • นำนาฬิกาที่มีอายุการใช้งานเข้ารับการตรวจสอบโดยช่างผู้เชี่ยวชาญที่ไว้ใจได้

พรายน้ำที่ส่องแสงมากกว่าบนหน้าปัด

พรายน้ำนาฬิกานั้นเป็นมากกว่าการเรืองแสงในที่มืด แต่ยังเป็นการแสดงออกถึงความเชี่ยวชาญด้านการผลิต นวัตกรรม อัตลักษณ์ จากประสิทธิภาพการใช้งานที่ไว้ใจได้ของ Super-LumiNova สู่กลิ่นอายความวินเทจของทริเทียม พรายน้ำเหล่านี้ล้วนเผยถึงจุดมุ่งหมายของนาฬิกา ประวัติศาสตร์ และความเชี่ยวชาญด้านวิศวกรรม

ไม่ว่าคุณจะดำดิ่งสู่ท้องทะเล หรือเพียงแค่ต้องการดูเวลาในยามค่ำคืน พรายน้ำช่วยให้คุณสามารถอ่านเวลาได้ง่ายขึ้น ในเดียวกันก็เสริมมิติอารมณ์ที่งดงามราวเวทมนตร์ให้แก่ผู้สวมใส่

แสงสว่างแห่งเวลา: พรายน้ำนาฬิกาคืออะไร? และมีความสำคัญอย่างไรบ้าง? - Cortina Watch Thailand

Credit: Bell & Ross

ที่คอร์ติน่า วอทช์ คุณจะได้พบกับคอลเลกชันเรือนเวลามากมายที่คัดสรรอย่างพิถีพิถันเพื่อแสดงให้เห็นถึงความงดงามของพรายน้ำทั้งในมุมของฟังก์ชัน และการออกแบบ สัมผัสกับโมเดลมากมายอาทิ Bell & Ross BR 03 Diver ที่ผลิตขึ้นเพื่อการดูเวลาใต้น้ำที่มีสภาวะเลวร้าย และนาฬิกา TUDOR Pelagos FXD นาฬิกาดำน้ำสำหรับมืออาชีพเป็นที่รู้จักจากการเรืองแสงในที่ที่มีแสงน้อย ไม่ว่าคุณจะชื่นชอบความงดงาม หรือมองหานาฬิกาที่เหมาะสมกับการใช้งาน นาฬิกาเหล่านี้เป็นมากกว่าแค่เครื่องบอกเวลา แต่ยังนำแสงสว่างมาสู่เส้นทางการผจญภัยของคุณ